รักร่วมรับใช้ || Love Share and Serve

พฤศจิกายน 2018 : เดือนแห่งการขอบพระคุณ

การจัดการกับความกลัว: คำสั่งสอนจากโมเสส

By: ปราโมทย์ ศุภปัญญา. Posted in สารอภิบาล

jewish wisdom for business success

จากหนังสือ “Jewish Wisdom for Business Success”

อพยพ 14:13-15 โมเสสจึงเตือนประชากรว่า “อย่ากลัวเลย มั่นคงไว้ คอยดูความรอดที่จะมาจากพระเจ้า ซึ่งพระองค์จะประทานให้แก่ท่านทั้งหลายในวันนี้ ด้วยคนอียิปต์ ซึ่งท่านทั้งหลายเห็นในวันนี้ แต่นี้ไปจะไม่ได้เห็นอีกเลย พระเจ้าจะทรงรบแทนท่านทั้งหลาย ท่านทั้งหลาย จงสงบอยู่เถิด” พระเจ้าตรัสกับโมเสสว่า “เหตุไฉนเจ้าจึงมาร้องทุกข์ต่อเรา จงสั่งชนชาติอิสราเอล ให้เดินต่อไปข้างหน้าเถิด…”

ท่านเคยมีความรู้สึกกลัวและหาทางออกไม่ได้บ้างไหมครับ หากท่านเคยเจอท่านจะมีวิธีจัดการกับมันอย่างไร ขอบคุณพระเจ้าที่ทรงสอนเกี่ยวกับการจัดการความกลัว ผ่านโมเสส ผู้นำที่ชนชาติอิสราเอลยกย่องมากที่สุดท่านหนึ่ง ในขณะท่านกำลังนำชนชาติอิสราเอลออกจากอียิปต์เพื่อไปยังดินแดนแห่งพันธสัญญา แต่มาจนมุมที่ริมทะเลแดง เดินหน้าต่อไปก็ติดทะเลแดง จะถอยหลังก็เจอกองทับม้าศึกของฟาโรห์พร้อมด้วยนักรับที่เชี่ยวชาญในการฆ่ากำลังควบม้าศึกไล่ตามมาอย่างติดๆ บริเวณนั้นเต็มไปด้วยฝุ่นตลบและแสงระยิบระยับของคมหอกดาบ ในขณะนั้นชนชาติอิสราเอลคงเกิดความกลัวอย่างสุดขีด เขาจะจัดการอย่างไร ในหมู่ชนอิสราเอลคงมีการโต้เถียงกัน และคงมีทางเลือก 5 ทางที่แตกต่างกัน ดังนี้

ทางเลือกที่ 1: การทำร้ายตนเอง (Self-sabotage) ชาวอิสราเอลกลุ่มแรกเสนอว่า เราควรฆ่าตัวตายหรือทำร้ายตนเอง เพราะการฆ่าตัวตายยังมีศักดิ์ศรีมากกว่าการถูกฆ่าโดยศัตรูหรือถูกปฏิเสธจากผู้อื่น เปรียบเสมือนชีวิตคนเรา บ่อยครั้งที่เราเลือกที่จะยกเลิกกลางคัน เพราะกลัวความล้มเหลว กลัวผู้อื่นจะหัวเราะเยาะเอา กลัวไม่สมบูรณ์แบบ มากยิ่งกว่านั้น หลายคนเลือกที่จะตัดความสัมพันธ์กับผู้อื่น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องครอบครัว ที่ทำงาน หรือที่อื่นๆ โมเสสแนะนำว่า “อย่ากลัวเลย” ให้ท่านยอมรับและเผชิญกับความกลัวนั้น อย่ายอมจำนนต่อมัน จงลุกขึ้นเผชิญหน้ากับมัน โดยหาทางเลือกอื่นๆ ที่มีอยู่มากมาย

ข้อคิดทางธุรกิจ: จงแสวงหาข้อแนะนำและคำปรึกษาจากผู้ที่มีความรู้และประสบการณ์ จากนั้นคิดพิจารณาและวิเคราะห์อย่างรอบคอบว่าธุรกิจของท่านไปไม่ไหวจริงๆ หรือเป็นเพียงเพราะกลัวความล้มเหลวของท่านเอง

ข้อคิดในการดำเนินชีวิต: การยอมล้มเหลว ดูเหมือนเป็นทางเลือกที่ดีของเรา เนื่องจากเราต้องการหลีกหนีให้พ้นจากความเจ็บปวดต่างๆ นานา ในการดำเนินชีวิตของเรา ด้วยการทำร้ายตนเอง (Self-sabotage) อันเป็นรูปแบบหนึ่งของการยอมจำนนหรือยอมเป็นทาสของความกลัว และการฆ่าตัวตายเป็นการทำร้ายตัวเองที่เลวร้ายที่สุด

ทางเลือกที่ 2: การลุกขึ้นสู้ (Fight) อีกกลุ่มหนึ่งอาจตะโกนว่า “เราต้องลุกขึ้นสู้รบกับชาวอียิปต์” การเลือกที่จะสู้อาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสมหากเรากลัวความลำบากที่จะเกิดขึ้น เช่น การกลับไปเป็นทาสที่อียิปต์ อย่างไรก็ตามทางเลือกที่จะสู้กับศัตรูที่มีกำลังเหนือกว่าเรามากทำให้สิ้นเปลืองพลังงานมาก รวมทั้งทรัพยากรต่างๆ ก็จะถูกใช้ไปอย่างสูญเปล่า เป้าหมายของชนชาติอิสราเอล คือ ออกจากอียิปต์เพื่อมุ่งหน้าไปยังดินแดนแห่งพันธสัญญา ดังนั้น โมเสสจึงบอกกับชาวอิสราเอลว่า “มั่นคงไว้ คอยดูความรอดที่จะมาจากพระเจ้า ซึ่งพระองค์จะประทานให้แก่ท่านทั้งหลายในวันนี้” โมเสสมองเห็นว่าทางเลือกที่ชาวอิสราเอลจะต่อสู้กับอียิปต์เป็นทางเลือกที่ไม่สมเหตุสมผลและถูกกำหนดด้วยความกลัว ความกลัวทำให้เดินผิดทาง ดังนั้น โมเสสจึงบอกว่าให้มั่นคงไว้ เพราะการสู้รบกับอียิปต์จะส่งผลเสียต่อการที่จะบรรลุผลตามเป้าหมาย การสู้รบเหมือนการเดินถอยหลัง การเดินทางไปข้างหน้าสู่เป้าหมายต่างหากละที่สำคัญมากกว่า

ข้อคิดทางธุรกิจ: การลุกขึ้นสู้หรือแข่งขันกับคู่แข่งที่มีกำลังความสามารถ ความเชี่ยวชาญเหนือกว่าเรามาก เป็นการใช้พลังงานและทรัพยากรต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นแรงงาน ทุน และเวลา ไปอย่างเปล่าประโยชน์ การต่อสู้ในสถานการณ์อย่างนี้เป็นเหมือนการเดินถอยหลัง ดังนั้น จะเป็นการดีกว่าที่เราต้องมั่นคงไว้และใช้ทรัพยากรต่างๆ ที่มีอยู่ เพื่อมุ่งเน้นที่จะก้าวเดินต่อไปยังเป้าหมายข้างหน้า

ข้อคิดในการดำเนินชีวิต: บ่อยครั้งความกลัวทำให้เราต้องการที่จะต่อสู้หรือทะเลาะกับผู้อื่น หากทำเช่นนั้นจะทำให้เกิดผลเสีย เกิดการเผชิญหน้า และจะนำมาซึ่งความยากลำบากต่างๆ มากยิ่งขึ้น ไม่ว่าจะเป็นที่บ้านหรือที่ทำงาน จงเลือกที่จะสู้อย่างรอบคอบระมัดระวังหากจำเป็น ไม่ว่ากรณีใด มั่นคงไว้ ที่จะมองไปข้างหน้า แทนที่จะฟังเสียงเชียร์หรือยุยงส่งเสริมจากคนรอบข้างให้ลุกขึ้นสู้

ทางเลือกที่ 3: การถอยหลังกลับ (Retreat) กลุ่มที่ 3 เสนอว่า “ให้เรากลับไปเป็นทาสที่อียิปต์เถิด” การถอยหลังกลับไปเป็นทาสที่อียิปต์คงเป็นทางเลือกที่สมเหตุสมผลมากที่สุด สำหรับชาวอิสราเอลหลายคน อย่างน้อยคงเป็นการรักษาชีวิตของเขาให้รอด ถึงแม้การกลับไปเป็นทาสที่อียิปต์จะมีความทุกข์ลำเค็ญอย่างแสนสาหัสดังที่เขาเคยประสบมาก็ตาม อย่างไรก็ตาม โมเสสได้สร้างขวัญกำลังใจและทำให้ความหวังของชนชาติอิสราเอลชัดเจนมากยิ่งขึ้น ท่านกล่าวว่า “ด้วยคนอียิปต์ ซึ่งท่านทั้งหลายเห็นในวันนี้ แต่นี้ไปจะไม่ได้เห็นอีกเลย” การที่โมเสสกล่าวเช่นนี้เพราะว่าหลายครั้งชนชาติอิสราเอลมองปัญหาใหญ่โตกว่าความเป็นจริงมาก เกิดความกลัว และยอมที่จะกลับไปเป็นทาสดังเดิมซึ่งเป็นทางเลือกที่แย่เอามากๆ คำเตือนสติของโมเสสบอกว่าพระเจ้าอยู่ข้างคนอิสราเอล พระเจ้าผู้ทรงมีชัยชนะเหนือฟาโรห์และสามารถที่จะทำให้กองทัพอียิปต์แพ้อย่างราบคาบได้ เมื่อคิดได้เช่นนี้จะทำให้เราเกิดความมั่นใจที่จะก้าวเดินไปข้างหน้าไปสู่อนาคตที่ดีกว่าด้วยความเชื่อ และภาพในอดีตก็จะจางหายไป อย่างไรก็ตาม คำเตือนสำหรับการมุ่งหน้าเดินต่อไป ก็ต้องมีการศึกษาข้อมูลอย่างรอบคอบหรือต้องมีการวิจัยค้นคว้าหาความจริง ก่อนการตัดสินใจเลือกว่าเราจะเดินไปในทิศทางใด เราไม่เหมือนชนชาติอิสราเอล ที่มีโมเสสคอยบอกว่าให้เดินทางไปยังทะเลแดง ฉะนั้น การตัดสินใจของเราต้องตั้งอยู่บนพื้นฐานของความเข้าใจสถานการณ์อย่างถ่องแท้ มีข้อมูลความจริง และมีความรู้สติปัญญาที่เที่ยงแท้ ไม่ใช่การมุ่งหน้าเดินต่อไปด้วยความเชื่อที่ผิดๆ (Blind Faith) ซึ่งก็เหมือนกับการเดินถอยหลัง

ข้อคิดทางธุรกิจ: ความกลัวทำให้เกิดความไม่รู้และทำให้เรามองปัญหาอุปสรรคใหญ่โตมากกว่าความเป็นจริง อย่าไปยึดติดกับอดีตที่ผ่านมาอันจะทำให้เกิดความท้อถอยหรือเสียการใหญ่ โลกมีการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ ฉะนั้น จงมุ่งเน้นจัดการกับสิ่งที่เกิดขึ้นในวันนี้และในอนาคต แทนการคิดวนเวียนหวยหาอยากกลับไปเหมือนเมื่อครั้งอดีต

ข้อคิดในการดำเนินชีวิต: จงเผชิญกับอนาคต มิใช่อดีตที่ผ่านพ้นมา ไม่ต้องกลัวอุปสรรคขวางหนามต่างๆ นานัปการ ที่เราเคยเอาชนะมันมาแล้ว

ทางเลือกที่ 4: การพึ่งพาผู้อื่น (Learned Helplessly) ชนชาติอิสราเอลกลุ่มสุดท้าย อาจขอร้องให้โมเสสอธิษฐานขอความช่วยเหลือจากพระเจ้า ซึ่งอาจเป็นทางเลือกที่ดีในสถานการณ์เฉพาะหน้าเช่นนี้ เพราะชนชาติอิสราเอลได้เห็นฤทธิ์อำนาจและการกระทำสิ่งอัศจรรย์ต่างๆ นานาของพระเจ้าในประเทศอียิปต์ มาก่อนหน้านี้แล้ว โมเสสได้เตือนสติชาวอิสราเอลกลุ่มนี้เหมือนกันว่า “ท่านทั้งหลายจงสงบอยู่เถิด” เป็นคำสั่งที่สำคัญมากที่ทุกคนจะต้องทำ คือ สงบอย่าหวั่นไหวและมุ่งหน้าเดินต่อไป พระเจ้าคงไม่บังคับสั่งให้เท้าของชาวอิสราเอลแต่ละคนเดินลงไปยังชายฝั่งของทะเลแดง หรือโมเสสคงไม่จับแต่ละคนและโยนลงไปยังทะเลแดง แต่เป็นภาระหน้าที่และความรับผิดชอบของทุกๆ คน ไม่ว่าจะเป็นหญิงหรือชาย เด็กหรือผู้ใหญ่ ต้องกระทำด้วยการก้าวย่างเท้าของตนเองมุ่งหน้าเดินไปยังทะเลแดง เราสามารถอธิษฐานขอการทรงนำจากพระเจ้าได้ แต่เราต้องมีความตั้งใจที่จะทำอะไรบางอย่างที่จะแก้ไขปัญหาอุปสรรคต่างๆ เหล่านั้นด้วย มิใช่การอธิษฐานและรอสิ่งอัศจรรย์ที่จะเกิดขึ้นเองโดยไม่ต้องทำอะไรเลย ในที่นี้โมเสสบอกว่า การอธิษฐานที่ถูกกระตุ้นด้วยความกลัว โดยไม่มีความตั้งใจที่จะกระการใดๆ เลยก็หาประโยชน์มิได้ หลายครั้งความกลัวทำให้เรารู้สึกเสมือนเป็นเป็ดง่อย คอยหวังที่จะพึ่งพาผู้อื่นที่จะทำงานต่างๆ แทนเราอยู่เรื่อยไป ก็คงเหมือนชาวอิสราเอลที่ไม่ยอมรับผิดชอบทำในสิ่งใดๆ เลย เพราะก่อนหน้านี้ไม่กี่วันเขาเคยเป็นทาสในอียิปต์ การตัดสินใจทุกอย่างมาจากผู้คุม ที่คอยเฆี่ยนตี และขู่ตะคอกเขาให้ทำงานโดยไม่ต้องคิดอะไรตั้งแต่เขาเกิดมาตราบถึง ณ ปัจจุบันขณะที่ชาวอิสราเอลจนมุมอยู่ที่ชายหาดทะเลแดง ลักษณะเช่นนี้เรียกว่า “การพึ่งพาผู้อื่น” เป็นคนที่ไม่คิดที่จะควบคุมชีวิตของตนเลย คอยให้ผู้อื่นตัดสินใจแทนทุกเรื่อง และมีแนวโน้มที่จะปล่อยให้ปัญหาอุปสรรคต่างๆ ลุกลามเป็นดินพอกหางหมูและยอมแพ้ในที่สุด ไม่ว่าจะเป็นปัญหาในที่ทำงาน ในสังคม หรือที่อื่นๆ เพียงเพราะไม่เปิดใจที่จะควบคุมชีวิตตนเองหรืออดทนฟันฝ่าอุปสรรคต่างๆ ด้วยตนเอง วงจรพฤติกรรมเป็ดง่อยเช่นนี้ ทำให้เราวนเวียนอยู่ในเหตุการณ์ที่สร้างความเจ็บปวดอย่างไม่มีที่สิ้นสุด การยอมจำนนต่อความกลัวดูเหมือนมันจะง่ายมากกว่าการยอมฝ่าฟันอุปสรรคหรือยอมรับความเจ็บปวด ดังนั้น โมเสสจึงบอกให้เราสงบนิ่งและกระตุ้นให้เราไม่ยอมที่จะพึ่งพาผู้อื่นในสิ่งที่เราจำเป็นต้องทำ คือ เตือนเราไม่ให้เอาชีวิตเราไปฝากไว้กับโชคชะตา เหตุเพราะความกลัว คำเตือนนี้เปี่ยมด้วยสติปัญญาที่มาจากพระเจ้า ขั้นตอนแรกที่จะทำให้เราหลุดพ้นจากความกลัว คือเราต้องกล้าเผชิญกับมัน ทำในสิ่งที่สำคัญที่สุด คือ ก้าวไปข้างหน้าอย่างมุ่งมั่น จากนั้นจะมีผู้ที่เข้ามาช่วยเหลือเรา และทุกสิ่งอย่างก็จะเกิดผลดีอย่างที่เราไม่เคยคาดคิดมาก่อน

ข้อคิดทางธุรกิจ: นักธุรกิจที่ดีจะไม่หวังพึ่งโชคชะตา หรือโทษสิ่งอื่นต่างๆ นานาที่ท่านมองไม่เห็น อาทิ ตลาดซบเซา ผลกระทบจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา การทุ่มตลาดจากสินค้าประเทศจีน เป็นต้น นี่เป็นการบ่งบอกว่าคุณไม่ยอมควบคุมดูแลธุรกิจของตัวคุณเอง

ข้อคิดในการดำเนินชีวิต: อย่าลืมว่าเราทุกคนต้องรับผิดชอบในการตัดใจเผชิญความกลัวด้วยตนเอง ผู้อื่นอาจชี้แนะแนวทางให้ได้ แต่ผู้อื่นไม่สามารถที่จะตัดสินใจแทนตัวคุณได้ ดังนั้น เริ่มต้นที่ตนเองก่อน พระเจ้าที่ท่านเชื่อและไว้วางใจจะมาช่วยเสริมกำลังให้แก่ท่านขจัดความกลัว กล้าเผชิญกับปัญหาอุปสรรคต่างๆ และประทานพรให้ท่านประสบความสำเร็จเหนือความหมายอย่างที่ท่านไม่เคยคาดคิดมาก่อน

ทางเลือกที่ 5: ให้เดินต่อไปข้างหน้า (Journey Forth) ชาวอิสราเอลคงมาถึงทางสองแพร่งและชะงักไปชั่วขณะว่าจะทำอย่างไรดี จะทำตามคำสั่งของโมเสสที่ว่า “ให้เดินไปข้างหน้าเถิด” ซึ่งการปฏิบัติตามก็ง่ายนิดเดียว คือ การเริ่มเดินก้าวแรกไปข้างหน้าลงไปยังทะเลแดง แต่ความกลัวบอกว่า เป็นความคิดที่ไม่เข้าท่า ทุกคนคงจะจมน้ำตายเป็นแน่แท้ หรือ ความรู้สึกของตนเองบอกว่าให้ยอมแพ้เถอะ ให้เราเดินกลับไปยังดินแดนอียิปต์ไปเป็นทาสอย่างที่เราเองคุ้นชิน ท้ายที่สุด ชาวอิสราเอลสามารถเอาชนะความกลัวได้ ตัดสินใจเดินต่อไปข้างหน้า โอกาสดีๆ หรือสิ่งอัศจรรย์ที่เหนือความคาดหมายก็เกิดขึ้น น้ำทะเลแดงได้แยกออกและชาวอิสราเอลก็สามารถก้าวข้ามทะเลแดงไปได้ เดินทางต่อไปสู่ดินแดนแห่งพันธสัญญา

ข้อคิดทางธุรกิจ: จงขจัดความกลัวออกไปจากการตัดสินใจของคุณ แต่ให้วิเคราะห์และจัดการความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นอย่างรอบคอบ และสิ่งอัศจรรย์จะเกิดขึ้นต่อเมื่อท่านเผชิญหน้ากับความกลัวและการมุ่งมั่นเดินต่อไปข้างหน้าสู่เป้าหมายเท่านั้น

ข้อคิดในการดำเนินชีวิต: เมื่อท่านเดินต่อไปข้างหน้าหรือเริ่มต้นการเดินทางของท่าน เสมือนท่านก้าวเท้าแรกของท่านลงไปยังทะเลแดง ไปสัมผัสกับสิ่งต่างๆ ที่ท่านไม่คุ้นชินที่อยู่รอบๆ ตัวท่าน ท่านจะพบว่ามันไม่น่ากลัวอย่างที่ท่านคิดไว้เลย

ลองทบทวนดูครับ ว่าหนทางข้างหน้าในการดำเนินชีวิตส่วนตัวหรือหนทางในการดำเนินธุรกิจของท่านมีเป้าหมายสุดท้ายอยู่ที่ไหน ทิศทางใดที่ท่านจะเลือกเดิน เมื่อท่านต้องเผชิญกับความกลัวต่อการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญๆ ระหว่างการเดินทางไปสู่ดินแดนที่ท่านไม่เคยไปมาก่อนหรือเป้าหมายสุดท้ายที่ท่านยังไปไม่ถึง ท่านจะจัดการกับความกลัวที่เป็นอุปสรรคขวางหนามต่อความก้าวหน้าของท่านอย่างไร ไม่ว่าจะกลัวความล้มเหลวหรือการถูกหัวเราะเยาะจึงตัดสินใจทำร้ายตนเอง กลัวความยากลำบากเหมือนในอดีตจึงตัดสินใจสู้อย่างบ้าบิ่น กลัวจนมองเห็นว่าปัญหาอุปสรรคต่างๆ ใหญ่โตเกินความเป็นจริงจึงติดสินใจถอยหลังกลับไปทาสความกลัวเหมือนในอดีต หรือกลัวมากจนเกิดความคุ้นชินกับการตัดสินใจที่ไม่ยอมทำอะไรเลยหรือเป็นเป็ดง่อยดีกว่า

ขอบคุณพระเจ้าที่ประทานสติปัญญาผ่านทางโมเสส ผู้นำที่ยำเกรงพระเจ้าและซื่อสัตย์ (Integrity) ผู้ที่ซื่อสัตย์ต่อพระเจ้า ซื่อสัตย์ต่อตนเอง และซื่อสัตย์ต่อผู้อื่น ทั้งต่อหน้าและลับหลัง ผู้สั่งสอนเราเมื่อเราเผชิญกับความกลัว ว่า อย่ากลัวเลย มั่นคงไว้ จงสงบอยู่เถิด และ ให้เดินต่อไปข้างหน้าเถิด พระเจ้าจะอวยพรแก่คุณให้ประสบความสำเร็จตามเป้าหมายอย่างอัศจรรย์เหนือความคาดหมายของคุณทั้งในชีวิตส่วนตัวและชีวิตธุรกิจ ขอพระเจ้าอวยพร

ดร.ปราโมทย์ ศุภปัญญา